Najwspanialsze dzieła, świadczące
równocześnie o potędze kraju, powstają w okresie starego państwa.
To przede wszystkim ogromne piramidy, z których najważniejszymi są
piramidy Cheopsa, Chefrena i Mykerinosa w Gizie. Powstają również
okazałe świątynie. Do budowy używano wtedy kamienia.
W okresie średniego państwa nadal
występuje ten sam typ architektury, ale budulcem w przypadku piramid
jest już raczej cegła. Popularne są jednocześnie grobowce kute w
skale, z których najsłynniejsze znajdują się w Beni Hassan.
W czasach nowego państwa duży nacisk
kładzie się na architekturę świątynną. Wykształcony zostaje
wtedy kanon, zgodnie z którym budowane są wszystkie kompleksy
(przystać nad Nilem, dalej Aleja Sfinksów prowadząca do potężnych
Pylonów, z którymi znajduje się dziedziniec i sala kolumnowa, sala
barki, a na końcu sanktuarium)
Przykładem tego typu kompleksu są
zachowane do dziś ruiny w Karnak koło Luksoru.
Typowe formy architektoniczne to filar,
który stanowi podstawowy element konstrukcyjny i kapitel
(zwieńczenie kolumny w formie kwiatu lotosu lub liści palmowych).
W architekturze dominowały surowce
miejscowe, a wiec w budownictwie mieszkaniowym i usługowym cegła
mułowa oraz maty tkane z papirusu, a w budownictwie monumentalnym
wapień, piaskowiec, alabaster, granit i bazalt.
Podstawą piramidy był kwadrat; cztery
boki miały prawie identyczne długości. najpierw wznoszono rdzeń
piramidy, potem wciągano po rampach bloki tworzące lico. układano
je od góry w dół.
Kamienne bloki trzeba było przywieźć
barkami na miejsce, z oddalonych o dziesiątki kilometrów
kamieniołomów; następnie bloki należało odpowiednio wygładzić
i przenieść na miejsce budowy.
Jeden taki blok ważył tyle, co
dorosły hipopotam, czyli około 2 tony; robotnicy przeciągali je po
gładkich drewnianych rolkach pokrytych śliskim szlamem i usypanej z
ziemi rampie, wiodącej w górę piramidy.
Wnętrze piramidy wypełnione było
rozmaitymi korytarzami, pięknie zdobionymi galeriami i komorami
grobowymi.
Dawniej sądzono, że piramidy stawiane
były w morderczej pracy przez dziesiątki tysięcy styranych
niewolników, tymczasem najnowsze odkrycia podważają tę teorię.
Budowniczy byli zawodowi, wolni rzemieślnicy, którzy posiadali
własne osiedla mieszkaniowe oraz opiekę lekarską.
Piramidy egipskie, jak sugerują
archeologiczne oraz pisane dowody, były pomnikami zmarłych, lecz
niekoniecznie grzebano w nich faraonów. Jedną z funkcji piramid, a
także innych grobowców, było stworzenie domu dla Ka, czyli duszy,
która, jak wierzyli Egipcjanie, nadal żyje po śmierci człowieka.
Piramidy egipskie do dziś budzą
wielkie emocje zarówno pod względem estetycznym, turystycznym,
literackim, mitologicznym, jak i pod względem architektonicznym,
historycznym, ogólnie mówiąc- naukowym. Nie istnieje jednoznaczna
teoria zawierająca mocne tezy na temat tego, w jaki sposób powstały
piramidy. Jedno jest jednak pewne, przetrwały one tysiące lat i
kryją w sobie jeszcze nie jedną tajemnicę.
Rodzaje piramid:
- Mastaba to najstarszy typ
monumentalnych nagrobków w starożytnym Egipcie. Budowla ma jedną
kondygnację, a jej zewnętrzne ściany są lekko nachylone.
- Piramida Schodkowa to szereg
nakładających się na siebie mastab.
- Piramida Łamana - kąt nachylenia
krawędzi do podstawy zależy od piętra piramidy.
- Piramida Właściwa (klasyczna) -
ostateczną formą idealnego ostrosłupa jest piramida Cheopsa.
W całym Egipcie zbudowano łącznie 11
piramid.
Napisy na piramidach świadczą o tym,
że Egipcjanie łączyli swoich bogów z gwiazdami i planetami.
Niektórzy uczeni sądzą, że układ trzech wielkich piramid w Gizie
odzwierciedla położenie gwiazd w konstelacji.
Do dnia dzisiejszego piramida zabiera
rocznie kilka ofiar. Są to najczęściej młodzi chłopcy, którzy
wspinają się na szczyt, dla zakładu - kto szybciej. Z wejściem nie
ma problemu, natomiast zejście sprawia duże kłopoty nawet osobom
wysportowanym. Upadek z takich wysokości najczęściej kończy się
śmiercią...
Wraz z upadkiem państwa nastąpiło
zahamowanie rozwoju sztuki, w tym architektury. Tradycje sztuki
memfickiej kontynuowane są w Heraklepolis. Inne ośrodki odchodzą
nieco od nieco od obowiązujących schematów. To z kolei spowodowało
pewne zróżnicowanie pomiędzy poszczególnymi twórcami.
ŹRÓDŁA:
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz